Sözlük
EN 1149 Nedir?
EN 1149, statik elektrik yükünü dağıtma özelliğine sahip koruyucu giysilerin test yöntemlerini ve performans gereksinimlerini tanımlayan Avrupa standardıdır. Patlayıcı atmosfer (ATEX), elektronik üretim ve hassas laboratuvar ortamlarında kıvılcım kaynaklı riskleri azaltmak için kullanılan antistatik koruyucu giysi standardı olarak özetlenir.
İçindekiler
- EN 1149 Standardının Bölümleri Nelerdir?
- EN 1149-5 Nedir?
- Antistatik Box Gömleği ve Box Önlüğü EN 1149 Uyumlu mu?
- EN 1149 Yüzey Direnci Kaç Ohm Olmalıdır?
EN 1149 Standardının Bölümleri Nelerdir?
EN 1149 tek bir belge değil, malzeme ve giysi düzeyinde farklı ölçümleri kapsayan bir standart ailesidir. Bölümler birbirini tamamlar; bir giysinin uygunluğu genellikle malzeme testi ile giysi performansının birlikte değerlendirilmesiyle belirlenir.
| Bölüm | Kapsam |
|---|---|
| EN 1149-1 | Yüzey direnci ölçümü (genellikle 10⁵–10¹¹ Ω aralığı) |
| EN 1149-2 | Dikey direnç (malzeme içinden geçen direnç) ölçümü |
| EN 1149-3 | Yük dağılma (sönümleme) süresi ve yük dağılma faktörü |
| EN 1149-5 | Antistatik giysiler için tasarım ve performans gereksinimleri |
EN 1149-5 Nedir?
EN 1149-5, antistatik giysinin kumaş değil giysi olarak uyması gereken şartları belirler. Giysinin vücudu yeterince örtmesi, topraklama bağlantısına uygun tasarlanması ve cilt ile temas eden yüzeylerin yük dağıtımını desteklemesi beklenir.
Uygulamada giysi, topraklama bağlantısı ve uygun ayakkabı ile birlikte bir statik elektrik dağıtım zinciri oluşturur. Antistatik kumaşlarda karbon lifi veya iletken iplik kullanılması, yüzeyde biriken yükün kontrollü biçimde dağılmasını sağlar.
- Yüzey direnci: Kumaşın elektriği ne ölçüde ilettiğini gösterir.
- Yük dağılma süresi: Biriken yükün ne kadar hızlı sönümlendiğini ifade eder.
- Topraklama: Giysinin toprak hattına bağlanabilmesi, yükün sürekli boşalmasını sağlar.
Antistatik Box Gömleği ve Box Önlüğü EN 1149 Uyumlu mu?
Antistatik ürünlerde beklenen teknik yaklaşım, kumaşa iletken lifler eklenmesi ve giysinin topraklama noktasıyla birlikte kullanılmasıdır. Sitedeki antistatik box gömleği modeli mikrofilament polyester yapısında karbon lifleriyle statik elektriği dağıtacak şekilde tanımlanmıştır.
Aynı kumaş ve membran teknolojisini farklı kesim ve renkte sunan Reusable Antistatik Box Önlüğü (BGR002) ise kurum renk standardına uyarlanabilir. Model seçiminde EN 1149-5 uyumu, ölçülen yüzey direnci ve topraklama gerekliliği birlikte değerlendirilmelidir; kumaş kalınlığı veya renk tek başına yeterli bir gösterge değildir.
EN 1149 Yüzey Direnci Kaç Ohm Olmalıdır?
EN 1149-1 kapsamında yüzey direnci tipik olarak 10⁵–10¹¹ Ω aralığında beklenir; bu bant hem yalıtkan hem de aşırı iletken davranışı dışarıda bırakır. Direnç değeri kumaş nemine, yıkama sayısına ve ölçüm koşullarına göre değişebildiği için sonuç akredite test raporuyla doğrulanmalıdır.
Antistatik giysinin hangi işlemlerde ve hangi koruma katmanlarıyla birlikte kullanılacağını belirlemek için box gömleği teknik şartnamesi rehberinden de yararlanabilirsiniz.