Sözlük
Box Gömleği Nedir?
Box gömleği, ameliyathane ve teknik ortamlarda giyilen, önden kapalı ve uzun kollu koruyucu bir giysidir. Box gömleği kullanım alanları, cildin ve alt giysinin sıvı, partikül ve statik elektrikten korunmasının gerektiği ortamları kapsar. Adındaki "box" ifadesi boks/cerrahi önlük geleneğinden gelir; gömlek kesimi, klasik önlükten farklı olarak gövdeyi ve kolları tamamen sarar.
Modeller; keten, terikoton ve antistatik mikrofilament polyester gövde ile sıvı geçirmez paneller arasından seçilir. Kurumlar genellikle box önlüğü modelleri içinden ortam riskine uygun olanı belirler.
İçindekiler
- Box Gömleği Ne İşe Yarar?
- Box Gömleği Teknik Özellikleri
- Box Gömleği Nerelerde Kullanılır?
- Box Gömleği Nasıl Seçilir?
Box Gömleği Ne İşe Yarar?
Box gömleğinin temel işlevi bariyer koruma sağlamaktır: ön yüz ve kolların yarısına kadar uzanan sıvı geçirmez katman, kan ve vücut sıvılarının kumaşa geçişini engeller. Kumaş yapısı aynı zamanda partikül salımını düşük tutar.

Antistatik modeller karbon lifleriyle statik elektriği dağıtır; göğüs ve kol bölgesindeki nefes alan membran ise uzun süreli kullanımda ısı yükünü azaltır. Bu özellikler, antistatik box gömleği tercih edilen elektronik ve ilaç üretimi gibi ortamlarda belirleyicidir.
Box Gömleği Teknik Özellikleri
| Özellik | Tipik Değer |
|---|---|
| Elyaf içeriği | %100 pamuklu keten, terikoton veya antistatik mikrofilament polyester |
| Kumaş ağırlığı | Keten ve terikoton gövdelerde genellikle 200–300 gr/m² |
| Antistatik yapı | Karbon lifli iletken iplik; statik elektriği dağıtan kumaş |
| Sıvı geçirmezlik | Ön yüz ve kolların yarısına kadar panel veya imperteks katman |
| Otoklav dayanımı | 134 °C'ye kadar |
| Konstrüksiyon | Takviyeli çift kat göğüs-kol, reglan kol, ribana bilek |
| Kullanım ömrü | Reusable modellerde tekrarlı yıkama ve otoklav döngüsüne uygun |
Sıvı geçirmezlik ile partikül bariyeri farklı kavramlardır; kumaşın hangi yönde koruma sağladığını anlamak için sıvı bariyeri tanımına bakmak yararlı olur.
Box Gömleği Nerelerde Kullanılır?
Box gömleği kullanım alanları temel olarak üç grup ortamda toplanır:

- Ameliyathane: cerrahi ekip için sıvı ve partikül bariyeri; bohça setleriyle birlikte kullanım.
- Temiz oda ve laboratuvar: partikül salımı düşük, dikişleri takviyeli gömlek tercihi.
- Antistatik ortamlar: elektronik, ilaç ve patlayıcı risk taşıyan alanlarda statik dağıtımlı model.
Sıvı teması ön plandaysa kolları yarıya kadar kaplı sıvı geçirmez panelli keten box gömleği gibi modeller öne çıkar.
Box Gömleği Nasıl Seçilir?
Seçim, ortamın baskın riskine göre yapılır:
- Risk önceliği: sıvı teması mı, statik elektrik mi, partikül bariyeri mi önceliklidir?
- Kumaş eşleştirmesi: keten, terikoton veya antistatik mikrofilament gövde, uygun koruma katmanıyla birleştirilir.
- Yıkama koşulu: sık otoklav döngüsü gerekiyorsa reusable modeller tercih edilir.
- Kurum standardı: kesim ve renk, kurumun renk standardına uyarlanabilir.